Przejdź do treści

Sprawdź zasady postępowania po domowym urazie i objawy wymagające SOR

Poznaj aktualne, oparte na wytycznych zasady pierwszej pomocy przy drobnym oparzeniu, skaleczeniu, skręceniu kostki lub uderzeniu w głowę oraz kryteria pilnego wyjazdu na SOR.

W sytuacji zagrożenia życia, obfitego krwotoku, utraty przytomności, wymiotów po urazie głowy, oparzenia twarzy/dróg oddechowych/rozległego oparzenia u dziecka lub deformacji kończyny NIE pisz na czacie – natychmiast dzwoń pod 112 lub 999!

Cztery zasady pierwszej pomocy, które eliminują najczęstsze domowe błędy

  1. 01

    Oparzenie schładzaj letnią bieżącą wodą przez 15–20 minut

    Zdejmij od razu pierścionki i zegarek zanim narasta obrzęk, nigdy nie smaruj świeżego oparzenia tłuszczem, białkiem jajka ani maścią z alkoholem i nie przekłuwaj pęcherzy.

  2. 02

    Ranę uciśnij jałowym gazikiem, przemyj wodą/solą i sprawdź tężec

    Rozejście brzegów rany (rana ziejąca), rana głęboka, zabrudzona ziemią, po ugryzieniu zwierzęcia lub z zaburzeniem ruchu palca wymaga oceny lekarskiej, szycia i profilaktyki przeciwtężcowej.

  3. 03

    Przy skręceniu kostki sprawdź zrobienie 4 kroków i tkliwość kości

    Niemożność obciążenia stopy o 4 kroki oraz tkliwość uciskowa samej kości kostki bocznej, przyśrodkowej lub podstawy V kości śródstopia są wskazaniem do zdjęcia RTG.

  4. 04

    Uraz głowy przy lekach przeciwkrzepliwych skonsultuj pilnie!

    U pacjentów przyjmujących antykoagulanty krwawienie wewnątrzczaszkowe może rozwinąć się nawet po pozornie błahym uderzeniu – wskazana jest pilna konsultacja lekarska.

Przykład działania

Opis zdarzenia domowego

Dorosły 35 lat zwichnął/skręcił staw skokowy schodząc ze stopnia godzinę temu. Kostka od boku szybko puchnie, nie jest zdeformowana, ale nie może stanąć na tej stopie i zrobić 4 kroków. Kiedy ostatnio tężec – nie dotyczy, skóra cała.

Wskazówki postępowania do czasu badania

1. Odciążenie i ochrona: nie stawaj na bolącej stopie, unieś nogę powyżej poziomu biodra, przyłóż chłodny okład przez ręcznik na 15 min (nigdy lód bezpośrednio na gołą skórę!). 2. Dlaczego potrzebny jest dyżur urazowy / RTG: niemożność wykonania 4 samodzielnych kroków po urazie stawu skokowego jest klinicznym kryterium wykluczenia złamania kostki lub V kości śródstopia na RTG. 3. Unikaj gorących kąpieli i rozgrzewających maści w ostrej fazie obrzęku.

Proste kryterium 4 kroków pomaga odróżnić lekkie naciągnięcie od urazu wymagającego pilnej diagnostyki rentgenowskiej.

Najczęściej zadawane pytania

Ile godzin od skaleczenia wynosi typowe okno czasowe na założenie pierwotnych szwów chirurgicznych?

Większość czystych ran ciętych najlepiej zaopatrzyć szwami w ciągu 6–12 godzin od urazu (na dobrze ukrwionej twarzy chirurg czasem dopuszcza do 24 godzin), dlatego z głębokim rozcięciem nie czekaj do następnego dnia.

Jakie objawy po uderzeniu w głowę są bezwzględnym sygnałem natychmiastowego wezwania pogotowia lub wyjazdu na SOR?

Pilnej pomocy wymagają: utrata przytomności lub niepamięć, narastający ból głowy, wymioty, senność, nierówne źrenice, podwójne widzenie, wyciek z nosa lub ucha, drgawki oraz przyjmowanie leków przeciwkrzepliwych.

Co zrobić z kleszczem wbitym w skórę i czy warto wysyłać samego kleszcza na badanie PCR?

Chwyć kleszcza pęsetą tuż przy skórze, wyciągnij ruchem ku górze (bez smarowania tłuszczem!) i zdezynfekuj ślad; nie bada się samego pajęczaka, lecz obserwuje skórę przez 30 dni pod kątem rumienia wędrującego.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania