Przejdź do treści

Zaplanuj roczny przegląd badań profilaktycznych dopasowany do wieku i płci

Ułóż sensowną listę badań kontrolnych bez przepłacania za przypadkowe komercyjne pakiety i sprawdź, co sfinansujesz bezpłatnie w POZ oraz programach NFZ.

Wsparcie wyłącznie edukacyjne – plan profilaktyki indywidualizuje lekarz POZ po zebraniu wywiadu i zbadaniu pacjenta. Badania przesiewowe są przeznaczone dla osób bez objawów; jeśli masz niepokojące dolegliwości, umów celowaną wizytę diagnostyczną! W nagłych stanach zagrożenia życia dzwoń pod 112 lub 999.

Cztery zasady mądrego i opartego na nauce przeglądu zdrowia

  1. 01

    Zacznij od podstaw: ciśnienia, talii, morfologii, cukru i moczu

    Pomiar ciśnienia tętniczego, BMI/obwodu pasa, morfologia, glukoza na czczo lub HbA1c, lipidogram, kreatynina z eGFR, ALAT, TSH i ogólne badanie moczu wykrywają najczęstsze ciche zagrożenia.

  2. 02

    Sprawdź bezpłatne programy profilaktyczne NFZ dostępne przez IKP

    Wykorzystaj bezpłatne bilanse w POZ i programy NFZ (m.in. profilaktykę chorób krążenia ChUK, mammografię, test HPV/cytologię oraz kolonoskopię przesiewową).

  3. 03

    Nie zastępuj badań przesiewowych komercyjnym pakietem markerów

    Markery CA 125, CA 19-9 czy CEA służą głównie do monitorowania rozpoznanego nowotworu – u osób bez objawów dają liczne wyniki fałszywie dodatnie i nie zastępują kolonoskopii czy cytologii.

  4. 04

    Pamiętaj o corocznym przeglądzie zębów, znamion skóry oraz wzroku

    Przewlekłe stany zapalne przyzębia i ukryta próchnica obciążają układ krążenia, a 15-minutowa kontrola znamion u dermatologa raz w roku pozwala wcześnie wychwycić zmiany barwnikowe.

Przykład działania

Profil użytkownika planującego przegląd

Kobieta, 41 lat, praca zdalna, brak chorób przewlekłych, ojciec miał cukrzycę typu 2 i nadciśnienie po 50. r.ż. Ostatnie badania krwi 3 lata temu.

Uporządkowany plan przeglądu na rozmowę w POZ

1. Badania laboratoryjne do omówienia w POZ: morfologia, glukoza na czczo + HbA1c (ważne z uwagi na wywiad rodzinny!), pełny lipidogram + jednorazowo Lp(a), TSH, kreatynina/eGFR, próby wątrobowe, ferrytyna, 25(OH)D oraz badanie ogólne moczu. 2. Pomiary i badania przesiewowe: domowe pomiary ciśnienia przez kilka dni, ginekolog (cytologia płynna LBC + test HPV, USG), USG piersi. 3. Uzupełnienie raz w roku: przegląd stomatologiczny i higienizacja, dermatoskopia znamion oraz badanie okulistyczne.

Dopasowanie listy do wieku i chorób w rodzinie pozwala wykonać dokładnie te badania, które realnie zmieniają decyzje zdrowotne.

Najczęściej zadawane pytania

Który marker z krwi stanowi ważny wyjątek i jest wykorzystywany w profilaktyce u mężczyzn po konsultacji z lekarzem?

Wyjątkiem we wczesnej diagnostyce raka prostaty jest antygen PSA u mężczyzn (zwykle od 45.–50. r.ż., a przy raku prostaty lub mutacji BRCA2 w rodzinie już od 40. r.ż.), oceniany łącznie z badaniem urologicznym.

Dlaczego warto przynajmniej raz w dorosłym życiu wykonać test przesiewowy w kierunku HCV i HIV?

Zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu C (anty-HCV) oraz HIV przez wiele lat może nie dawać żadnych specyficznych objawów, a współczesna medycyna dysponuje skutecznym leczeniem eliminującym HCV i pozwalającym w pełni kontrolować HIV.

Czy profilaktyczne prześwietlanie całego ciała tomografią komputerową co roku u zdrowej osoby jest zalecane?

Nie – wykonywanie tomografii komputerowej u osób bez wskazań wiąże się z niepotrzebną dawką promieniowania jonizującego; wyjątkiem jest niskodawkowa tomografia płuc (LDCT) kierowana celowanie do wieloletnich palaczy z grup wysokiego ryzyka.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania